Er kunnen verschillende redenen zijn om te stoppen met het gebruik van testosteron of andere mannelijke hormonen. Misschien heb je een kinderwens, ervaar je bijwerkingen of wil je onderzoeken of je lichaam de eigen testosteronproductie weer kan herstellen.

Stoppen met testosteron heeft echter gevolgen voor de hormonale balans. Wat je kunt verwachten, hangt sterk af hoe oud je bent en hoelang je mannelijke hormonen hebt gebruikt.

Wat gebeurt er wanneer je stopt met TRT?

Wanneer je testosteron van buitenaf gebruikt, wordt de natuurlijke hormonale aansturing vanuit de hersenen onderdrukt. De productie van LH en FSH neemt af, waardoor de testikels minder worden gestimuleerd.

Wanneer je stopt met testosteron, valt deze externe aanvoer weg. De eigen productie moet vervolgens weer op gang komen.

Bij mannen die vóór de behandeling een normale hormonale functie hadden, kan herstel optreden. Dit kan echter maanden duren en is niet altijd volledig.

Welke klachten kunnen optreden?

Tijdens de periode waarin de eigen testosteronproductie nog niet is hersteld, kunnen klachten ontstaan zoals:

• Vermoeidheid en weinig energie.
• Verminderd libido.
• Erectieproblemen.
• Verminderde spierkracht.
• Somberheid en stemmingsveranderingen.
• Verminderde motivatie.

De ernst en duur van deze klachten verschillen sterk per persoon.

Is een afbouwschema of PCT/nakuur noodzakelijk?

Op dit moment is er onvoldoende bewijs dat een nakuur nodig is bij het stoppen met mannelijke hormonen. Ook bestaat er geen universeel afbouwschema, er is een ware wildgroei de afgelopen 20 jaar geweest van allerlei afbouwschema’s, zonder ook maar enig wetenschappelijke onderbouwing van de effectiviteit hiervan.

Bij sommige mannen kan direct stoppen passend zijn, terwijl bij anderen een individuele aanpak nodig is. 

Hoe begeleid ik het herstel?

Vaak spreek ik je voordat je wilt stoppen om je situatie goed te kunnen beoordelen en je advies te geven. Op basis daarvan maken we samen een plan. Op gepaste tijden kan een bloedtest nuttig zijn om het herstel in kaart te brengen, dit bevat onder andere je testosteronwaarden en de aanstuurhormonen (LH en FSH). Ook kan spermaonderzoek voorgeschreven worden indien een kinderwens van toepassing is.

Overweeg je te stoppen met testosteron of ben je al gestopt en ervaar je klachten? Ik help je hier graag verder mee zodat je goed voorbereid en met medische ondersteuning kunt stoppen. 

1. Solanki P. et al. Physical, psychological and biochemical recovery from anabolic steroid-induced hypogonadism: a scoping review (2023).
2. European Association of Andrology. Guidelines on investigation, treatment and monitoring of functional hypogonadism in males (2020).

Over de auteur: Emile Veenstra

Ik ben Emile Veenstra, opgeleid als arts en gepromoveerd aan de Rijksuniversiteit Groningen. Als arts heb ik ruime ervaring en kennis over alles wat met mannelijke hormonen te maken heeft.

Eerder in mijn leven zat ik met vragen over mijn testosterongehalte en was het een uitdaging om een arts te vinden met zowel de kennis als de bereidheid om mij hierin te begeleiden. Vanuit die persoonlijke ervaring bied ik nu, als arts, de medische ondersteuning die ik destijds zelf heb gemist.

Mijn doel is het bevorderen van verantwoord gebruik van mannelijke hormonen. Ik bied een toegankelijke plek voor vragen over testosteron, zonder oordeel. Mijn consulten verlopen digitaal.

Lees meer over mij →